GroenLinks roept GS op: verdapper en demarreer!

Met de winst van Tom Dumoulin in de Giro dit jaar heeft Nederland laten zien dat ze nog steeds meetelt in het wielerpeloton. GroenLinks zou graag zien dat Noord-Holland zich wat meer zou spiegelen aan zijn lef en inzet in plaats van zich tevreden te stellen met een plaats in de bus of de bezemwagen. De tijd dringt. Parijs komt snel dichterbij en het zou toch mooi zijn als Nederland daar op het podium zou staan in plaats van ergens in de achterhoede te rijden. We willen Gedeputeerde Staten dus aanmoedigen om te verdapperen en te demarreren. Dat zei onze fractievoorzitter Alwin Hietbrink vandaag in zijn speech tijdens de Algemene Beschouwingen in de Provinciale Staten.

Voorzitter, collega Statenleden

Ik moet hier bekennen dat ik even de aandrang heb gevoeld om mijn bijdrage over de Kaderbrief dit jaar te beginnen met het tonen van de inmiddels beroemde foto’s van het aanwezige publiek bij de inauguratie van Donald Trump als president van de VS. U kent het beeld waarschijnlijk: aan de ene kant de aanwezigen op de National Mall tijdens de inauguratie van Obama, aan de andere kant de bezoekers op diezelfde Mall tijdens Trumps inauguratie. Het beeld werd in veel kranten gebruikt om de claim van Trump dat zijn inauguratie de hoogste opkomst ooit had te weerleggen en is inmiddels een icoon als het gaat om “alternatieve feiten”.

Ik laat het beeld niet zien omdat ik het ongepast zou vinden. Ik zou geen van onze gedeputeerden durven te vergelijken met Trump: niet qua opvattingen, niet qua stemgeluid en zeker niet qua haardracht. Maar, waarom had ik dan toch even die neiging? Die kwam op toen ik het persbericht van GS las over de recent verschenen monitor Wind op Land 2016 (van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland, RVO). De tijd ontbreekt hier om er uitgebreid op in te gaan maar de Monitor concludeert dat het geïnstalleerd vermogen in Noord-Holland in 2016 lager was dan in 2015 en dat nog 48% van de provinciale doelstelling voor 2020 resteert. Ten opzichte van de vorige editie is de haalbaarheid van de opgave in de provincie volgens de RVO licht afgenomen. Conclusie: “Gegeven de stand van zaken per 31 december 2016 is het niet waarschijnlijk dat de doelstelling voor 2020 in de provincie Noord-Holland tijdig zal worden gerealiseerd.” Zorgelijk, zou je denken. Daar denkt ons College van Gedeputeerde Staten blijkbaar anders over. Zij publiceerden een ronkend persbericht: volgens hen bevestigt de RVO dat Noord-Holland op koers ligt – let wel, op koers ligt - en het beter doet dan het landelijk gemiddelde. Het eerste deel van deze uitspraak is niet waar, het tweede deel is treurig.

En toen moest ik inderdaad even denken aan Trump en alternatieve feiten. U kent mij gelukkig als een optimistisch mens dus dat beeld heb ik inmiddels al weer ingeruild voor een ander. Ik denk dat het kwam door het woordje “koers” in het persbericht. De Tour de France is dan in deze tijd van het jaar niet ver uit mijn gedachten. Helemaal achterin de koers bevindt zich de bus, de groep renners die niet mee kan komen in de bergetappes. En inderdaad ik ontwaar daar niet alleen Gedeputeerde Staten van Noord-Holland maar alle andere Nederlandse provincies samen met landen als Malta en Luxemburg. De chauffeur van de bus is meestal een ervaren renner en ik zie inderdaad dat gedeputeerden Geldhof en Bond – op weg naar twintig jaar trouwe dienst in de provincie – helpen mee om het tempo te bepalen in de groep. Gedeputeerde Post begon de etappe goed toen ze met grinta en “en danseuse” de eerste col beklom maar heeft na een hongerklop pap in de benen. Gedeputeerde Loggen heeft een gemene sprint in de benen maar is vandaag al lang blij als hij de eindstreep haalt. Gedeputeerde Tekin rijdt dit jaar voor het eerst mee in de Tour: een veelbelovend talent dat zich nog moet bewijzen. En nu mist u gedeputeerde Van der Hoek in deze groep. Dat klopt inderdaad. Hij sprong niet zorgvuldig om met zijn energie, kwam geparkeerd te staan en belandde van de bus in de bezemwagen.

Met de winst van Tom Dumoulin in de Giro dit jaar heeft Nederland laten zien dat ze nog steeds meetelt in het wielerpeloton. GroenLinks zou graag zien dat Noord-Holland zich wat meer zou spiegelen aan zijn lef en inzet in plaats van zich tevreden te stellen met een plaats in de bus of de bezemwagen. De tijd dringt. Parijs komt snel dichterbij en het zou toch mooi zijn als Nederland daar op het podium zou staan in plaats van ergens in de achterhoede te rijden. We willen GS dus aanmoedigen om te verdapperen en te demarreren. Hopelijk wil onze ploegleider daarbij een stimulerende rol spelen.

#wijwillenhemweg
Parijs komt inderdaad snel dichterbij. Het klimaatverdrag van Parijs is vorige week vastgesteld door de bijna voltallige Eerste Kamer.  Het sluiten van alle kolencentrales in Nederland zal een belangrijk onderdeel zijn van elk plan om de doelstellingen van Parijs te halen. In mei zetten wij daarom vol overtuiging onze handtekening onder een motie die oproept tot een bijdrage aan de sluiting van de Hemwegcentrale. Ik zal hier niet alle genoemde argumenten herhalen. Iedereen heeft daarna nog het schokkende rapport van Greenpeace kunnen lezen over de enorme gezondheidskosten van de centrale die oplopen tot 90 miljoen euro per jaar.

Inmiddels zijn al miljoenen toegezegd door burgers, bedrijfsleven én overheden om tot sluiting van de centrale te komen. U bent geïnformeerd over het feit dat begin dit jaar onze aandelen in Meewind zijn verkocht. De totale opbrengst daarvan bedraagt iets meer dan 4,5 miljoen euro. Van dat bedrag wordt via de Kaderbrief 2,5 miljoen gestort in de reserve Werkgelegenheid en Economie. Het restant wil GS storten in de algemene reserve. Daarmee laten we een unieke kans liggen om een snelle sluiting van de Hemwegcentrale dichterbij te brengen. En wat is er mooier dan dat te doen met een opbrengst uit de verkoop van aandelen duurzame energie! Wij willen u daarom voorstellen het resterende bedrag te reserveren voor een provinciale bijdrage aan de sluiting van de Hemwegcentrale. Onze algemene reserve heeft het extra geld niet nodig, onze kinderen de schone lucht en de beperking van de uitstoot wel!

Weidevogels
Voor de weidevogels is het 5 voor 12. Wij dienden eerder een motie in die niet op een meerderheid in PS mocht rekenen. Wij betreuren dat maar koesteren de hoop dat er na de schouw die aangekondigd is snel kan worden gekomen tot een effectief pakket aan maatregelen. Vooruitlopend daarop willen wij in de Kaderbrief vast een bedrag reserveren voor dat pakket zodat er ook middelen zijn om er mee aan de slag te gaan. Wij horen graag van de gedeputeerde hoe hij daar tegen aan kijkt.

Stimuleringsfonds Natuurinclusieve landbouw
Agrariërs beheren samen een groot deel van het landschap in Noord-Holland. Zij zijn daarmee één van de belangrijkste partners in het verbeteren van de biodiversiteit in onze provincie. Voor hen is het momenteel moeilijk om rond te komen. Door boeren kansen te geven om met natuur geld te verdienen en de mogelijkheden van multifunctionele landbouw toe te passen kunnen ze hun bedrijf duurzaam inrichten. GroenLinks vindt dat elke boer in Noord-Holland de kans moet krijgen om over te schakelen naar natuurinclusieve landbouw. Juist buiten het NatuurNetwerk Nederlands is het van enorm belang voor mens, dier en milieu dat het areaal duurzame landbouw wordt vergroot. En natuurlijk; in de praktijk is omschakeling verre van eenvoudig. Daarom willen we een stimuleringsfonds voor natuurinclusieve landbouw in het leven roepen, dat boeren op weg moet helpen om die overstap te maken.

Stiltegebieden
Het beleid voor stiltegebieden behoeft uitvoering en verdere versterking. De structurele middelen van de provincie schieten ernstig tekort. Veel van de gewenste maatregelen behoren tot de verantwoordelijkheid van de gemeente en terreinbeheerders. Er moet dus gezamenlijk worden opgetrokken. GroenLinks wil met gemeenten en natuurbeherende organisaties tot niet-vrijblijvende afspraken komen. Co-financiering voor bijvoorbeeld stil asfalt en de inzet van handhavend personeel vragen om een structurele, dan wel meerjarige investering. Wij horen graag van GS of zij die noodzaak ook zien en overwegen in de tweede termijn een motie in te dienen op dit punt. We vragen GS om een toezegging.

HIRB
GS stelt voor de onderbesteding bij de subsidieregeling HIRB (herstructurering bedrijventerreinen) in te zetten voor een bijdrage aan het Techportcenter. Geen kwaad woord over dat laatste initiatief maar wij zijn van mening dat de gelden voor HIRB een heel ander provinciaal doel dienen en ook daarvoor moeten worden ingezet. Wij vragen GS daarom de bestaande HIRB regeling aan te vullen met  de mogelijkheid om subsidie te verlenen voor projecten die bijdragen aan de circulariteit van bedrijventerreinen en daar 1 miljoen euro voor te reserveren.

A8-A9
Vorige week donderdag sprak de commissie mobiliteit in deze zaal over de MER A8-A9. Blij verrast konden wij constateren dat een ruime meerderheid van de commissie niets zag in een snelweg op palen of door het UNESCO Werelderfgoed de Stelling van Amsterdam. We horen graag of GS de politieke ruimte voelt om haar besluitvorming niet te beperken tot een keuze tussen één van de drie onderzochte varianten maar ook wil overwegen eventuele alternatieven te laten onderzoeken. Wat ons betreft heeft GS tot begin september om met een voorstel te komen, anders komen wij met een motie bij de eerste Statenvergadering na de zomer.

Duurzame zeehavens
Voorzitter, ik ben bijna aan het einde van mijn bijdrage en wil dat doen met een compliment richting GS. We zijn blij dat onze motie over duurzame zeehavens zo voortvarend is opgepakt. Gezien het succes van de regeling zouden we graag zien dat de uitvoeringsregeling een vervolg krijgt en dat ook kleine projecten hierin kunnen worden betrokken. Daarvoor dienen we twee moties in.

Slimme mobiliteit
Na het begin van mijn betoog vandaag zal het u niet verbazen dat ik afsluit met het onderwerp smart mobility. In de kaderbrief wordt daarvoor veel geld vrij gemaakt. Slimme mobiliteit is de Texelhopper, deelauto’s, deelfietsen maar ook de verkeerscentrale en een OV-chipkaart waarmee je een auto of een fiets kan huren. En daar zit meteen het probleem; slimme mobiliteit is bijna alles, het hangt af van de focus en het doel van de inzet van dit college wat de uiteindelijke betekenis gaat zijn van smart mobility. Wij hopen daar snel meer over te horen, maar in ieder geval voor de begrotingsbehandeling zodat we dan in kunnen schatten of de aangevraagde middelen ook echt nodig zijn.

Na de zomer komt het college eindelijk met de uitwerking van ons initiatiefvoorstel Fiets! en de inventarisatie van de Fietsersbond. Enthousiast geworden van Kopenhagen wil GroenLinks snel aan de gang met een provinciaal fietsnetwerk. Wij verwachten uiterlijk in september inzicht in de voortgang van het college. Tegen die tijd is GS hopelijk uit de bus en de bezemwagen!