GroenLinks wil dat de kernreactor in Petten wordt vervangen door een deeltjesversneller, níet door een nieuwe kernreactor. Dat stelt GroenLinks statenlid Klaas Breunissen in schriftelijke vragen die hij vandaag aan het college van Gedeputeerde Staten heeft gesteld. 'Een kernreactor kan leiden tot vreselijke rampen én produceert grote problemen met radioactief afval. Een deeltjesversneller heeft die nadelen niet en kan ook de medische instrumenten maken, die de huidige kernreactor in Petten maakt.'

De kernreactor in Petten maakt isotopen die worden gebruikt voor het ontdekken en bestrijden van kanker. Deze reactor is omstreeks 2015 aan vervanging toe. De regering wil de huidige kernreactor vervangen door een nieuwe, waarvan de aanbesteding eind 2005 zal plaats vinden.

Volgens GroenLinks moet er geen nieuwe kernreactor in Petten worden gebouwd, maar een veel veiliger deeltjesversneller (cyclotron) waarmee de meeste medische isotopen gemaakt kunnen worden. Een deeltjesversneller heeft niet de nadelen van een kernreactor. In een deeltjesversneller kan geen kettingreactie ontstaan die leidt tot het exploderen van een reactor zoals indertijd heeft plaats gevonden in Tsjernobyl. Bovendien produceert zo'n versneller veel minder en veel minder gevaarlijk radioactief afval. Breunissen: 'Ik vind dat de provincie alles op alles moet zetten dat de productie van medische isotopen op een veilige manier plaats vindt. Dat zijn we verplicht voor de veiligheid van de inwoners van onze provincie. Daarom moeten we er bij het rijk op aandringen dat de kernreactor van Petten níet wordt vervangen door een nieuwe kernreactor, maar door een veel veiliger en milieuvriendelijker deeltjesreactor.'

De kernreactor in Petten is al jaren voortdurend op negatieve wijze in het nieuws. Met de 'veiligheidscultuur' van het bedrijf is het bedroevend gesteld. Eind vorig jaar bleek ook nog eens de elementaire veiligheids- en milieuvoorschriften op het bedrijfsterrein niet worden nageleefd. In zijn schriftelijke vragen wil Breunissen opheldering van Gedeputeerde Staten of daaraan nu eindelijk echt wat wordt gedaan om ervoor te zorgen dat dat goed gebeurt.

De regering is op dit moment bezig kernenergie te promoten als een zogenaamd schoon alternatief voor fossiele brandstoffen. Breunissen: 'Schandalig. Kernenergie is vies. Kernenergie is gevaarlijk en leidt tot eeuwenlange problemen met radioactief afval. Schone energie is energie die wordt opgewerkt middels wind, zon en biomassa. Ik snap niet dat verstandige mensen kernenergie schoon kunnen noemen.'

Hieronder vindt u de tekst van de schriftelijke vragen van Klaas Breunissen

Inleiding

De kernreactor in het Noord-Hollandse Petten is voortdurend op negatieve wijze in het nieuws. In 2001 stelde klokkenluider Schaap de veiligheidsproblemen rond de reactor aan de orde (scheuren in het reactorvat). Een van de belangrijkste conclusie van een daarop volgend onderzoek luidde, dat het met de veiligheidscultuur op het reactorterrein slecht gesteld was. In 2003 bleek uit een inspectie van de onderzoekslocatie Petten dat er met de naleving van milieuvoorschriften veel mis was. Eind vorig jaar kwamen we tot de ontdekking dat het GCO (Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek), de exploitant van de kernreactor, niet door een Nederlandse rechter vervolgd kan worden voor zijn milieuovertredingen, omdat het GCO als Europese organisatie immuniteit geniet.

Ondanks al deze verontrustende berichten over de ontoereikende veiligheidscultuur en het niet naleven van milieuvoorschriften, is er sprake van dat er in Petten een nieuwe kernreactor gebouwd gaat worden. Het laatste nieuws (Noord-Hollands Dagblad van 20 januari 2005) is dat de aanbesteding van de bouw daarvan tot minimaal eind van dit jaar is uitgesteld, omdat er nog een aantal zaken moeten worden uitgezocht (wat voor soort reactor moet er gebouwd worden en hoe moet dat gefinancierd worden). Daarnaast speelt op dit moment de vernieuwing van de milieuvergunning (op grond van de Kernenergiewet) van de kernreactor in Petten. Met de nieuwe vergunning kan de reactor gebruik maken van laag verrijkt uranium in plaats van hoog verrijkt uranium als brandstof. Het kabinet heeft de nieuwe vergunning verleend. Tot 22 februari kan tegen de desbetreffende beschikking beroep worden aangetekend.

De Statenfractie van GroenLinks vindt dat in het beleid rond "Petten" de veiligheid van de burgers voorop moet staan. Daarom hecht de fractie eraan dat op korte termijn het naleven van de milieuvoorschriften en een optimale veiligheidscultuur op de onderzoekslocatie zijn gegarandeerd. Voor de langere termijn is sluiting van de kernreactor in Petten en vervanging door een veel veiliger deeltjesversneller gewenst. Vanuit deze motieven stelt ondergetekende, namens de Statenfractie van GroenLinks, op grond van het Reglement van Orde van Provinciale Staten de volgende schriftelijke vragen aan het college van gedeputeerde staten.

Wat betreft de nieuwe milieuvergunning
  1. Heeft het college van Gedeputeerde Staten zich verdiept in de nieuwe milieuvergunning (Kernenergiewet-vergunning) voor de kernreactor in Petten?
  2. Zo ja, welke consequenties heeft de omschakeling van hoog verrijkt uranium naar laag verrijkt uranium als reactorbrandstof voor de veiligheid van de Noord-Hollandse burgers en voor het milieu?
  3. Met de nieuwe vergunning zal ook de vergunningoverdracht van het GCO (Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek van de Europese Unie) naar de Nuclear Research & Consultancy Group (NRG) worden geregeld. Betekent dit dat de immuniteit die gold voor de exploitant van de reactor, komt te vervallen omdat de NRG geen eigendom is van de Europese Unie?
  4. Heeft u een bedenking over de conceptbeschikking ingediend? Gaat u voor 22 februari beroep aantekenen tegen de definitieve beschikking? Zo ja, welke feiten en argumenten heeft u in daarin verwoord en kunnen Provinciale Staten een afschrift van deze teksten krijgen?
Wat betreft de veiligheidscultuur en naleving milieuvoorschriften
  1. Het kabinet heeft besloten dat het GCO, de exploitant van de Pettense kernreactor, vanwege zijn immuniteit niet door een Nederlandse rechter kan worden vervolgd. Is het u bekend of de minister van Justitie de in 2003 geconstateerde milieuovertredingen door het GCO heeft doorgegeven aan het Europese Hof? Hoe ver is de minister gevorderd met het sluiten van een 'nalevingsovereenkomst' met GCO, zoals hij de Tweede Kamer op 7 december 2004 heeft toegezegd?
  2. Wanneer zullen de andere instellingen en bedrijven op onderzoekslocatie Petten, te weten Energieonderzoek Centrum Nederland (ECN), Nuclear Research & Consultancy Group (NRG) en de producent van de isotopen Mallinckrodt Medical, vanwege de in 2003 geconstateerde milieuovertredingen voor de rechter moeten verschijnen?
  3. Hoe is het anno 2005 in algemene zin gesteld met de veiligheidscultuur van de medewerkers van de diverse instellingen op onderzoekslocatie Petten?
Wat betreft de lange termijn
  1. Bent u met ons van mening dat productie van medische isotopen op een andere wijze dan met behulp van een kernreactor gewenst is?
  2. Bent u met ons van mening dat het wetenschappelijk en technisch onderzoek naar het kunnen maken van medische isotopen met behulp van een deeltjesversneller hoopgevend is?
  3. Bent u bereid bij de rijksoverheid aan te dringen om alles op alles te zetten om deze alternatieve productiewijze van medische isotopen te bevorderen, zodat de bouw van een nieuwe kernreactor in Petten niet nodig is?

Het lid van provinciale Staten,

Klaas Breunissen (GroenLinks)