Vandaag werd in Provinciale Staten de kadernota behandeld. Hierin worden richtingen aangegeven voor de begroting van 2017. In zijn toespraak tijdens de Algemene Beschouwingen sprak fractievoorzitter Alwin Hietbrink over het ontbreken van echte hervormingsdrang bij dit provinciebestuur, bijvoorbeeld bij het benutten van de kansen voor het opwekken van schone energie of het afronden van het Natuurnetwerk Nederland. Lees hieronder zijn hele spreektekst.

Een paar dagen na het besluit van de Britten om uit de EU te stappen met elkaar debatteren over de Kaderbrief 2017-2020 voelt wat onwerkelijk. Het staat voorlopig te bezien wat de gevolgen zijn van de keuze van de Britten vorige week. Dat die ingrijpend zijn en verder reiken dan alleen de economie is evident. Voor GroenLinks is de Brexit een symptoom van dieper liggende crises die met elkaar samen hangen en ook alleen op die manier begrepen kunnen worden. De klimaatcrisis, de toenemende sociale ongelijkheid en groeiende intolerantie die we nu om ons heen zien wortelen in een politiek-economisch systeem dat in de jaren ’80 van de vorige eeuw is ontstaan en op steeds grotere schaal leidt tot ontwrichtende sociale problemen en massale migratiestromen. Gekoppeld aan het diepgewortelde eilandgevoel en conservatisme van de Britten verklaart dat veel. Maar de problemen die veel gewone Britten zien gaan zeker niet verdwijnen door je terug te trekken op je eigen eiland en steeds hogere muren te bouwen, daarvoor moet je iets aan de onderliggende oorzaken doen.

U vraagt zich misschien af wat het politieke wereldtoneel in de provinciehoofdstad van Noord-Holland te zoeken heeft. Wij gaan er niet over en welke invloed het heeft zullen we zien. Dat is misschien wel waar, maar toch ook niet helemaal. Ik merkte in ieder geval bij mezelf – na de aanvankelijke verbijstering over de keuze van de Britten – een hernieuwd gevoel van urgentie om op kleinere schaal aan de slag te gaan en verschil te maken, in onze eigen provincie waar zoveel te doen is. Juist dat gevoel van urgentie missen wij bij de huidige coalitie. Er is ontzettend veel papier verschoven het afgelopen jaar – startnotities, kadernotities, strategische beleidskaders en beleidsagenda’s  maar echt veel zoden heeft dat nog niet aan de dijk gezet. Veel is meer van hetzelfde en wij zien weinig echte hervormingsdrang. Meer economische groei, dat is het devies, maar dat is ook precies het devies dat ons heeft gebracht waar we nu staan: in Noord-Holland, maar ook in de wereld.

Laat ik er een paar voorbeelden uitnemen. We hebben ons eerder uitvoerig uitgesproken over de knellende kaders die er zijn voor wind op land. Ik ga dat hier niet herhalen. Bij de plaatsing van zonnepanelen zien we nu weer een defensieve beweging. Hoe kan het toch zijn dat we in stukken van Gedeputeerde Staten (GS) passages moeten lezen als “Bouwsteen 6 [voor het plaatsen van zonnepanelen in het buitengebied] is zeker niet bedoeld om de deuren voor zon in het landelijk gebied wijd open te zetten”; alsof het plaatsen van zonnepanelen geen bijdrage levert aan het opwekken van duurzame energie, maar een enge ziekte waarvan de verspreiding zoveel mogelijk dient te worden tegen gegaan. Of neem de verkrampte manier waarop initiatieven groter dan 25 ha worden terugverwezen naar de gemeente zonder daarbij duidelijk te maken welke rol de provincie in een later stadium wil nemen en aan de hand van welk kader dergelijke initiatieven beoordeeld gaan worden. Urgentie om een echt verschil te maken in het opwekken van duurzame energie spreekt daar niet uit.

Ook bij de aanleg van het Natuurnetwerk Nederland en de groene portefeuille in het algemeen is dat niet aanwezig. Natuurlijk – en daar wil ik GS van harte mee complimenteren – zijn er vorig jaar meer dan de 250 ha aangelegd en ingericht. Dat is meer dan de lat die de coalitie voor zichzelf had gelegd. Maar we weten dat we in dit tempo 2027 niet gaan halen. Tegelijkertijd en nog ernstiger wat ons betreft voelt GS geen enkele aandrang om na te denken over de gevolgen van het besluit om meer dan 100 miljoen euro weg te halen uit de natuurportefeuille. Die ontbrekende middelen zijn in het meerjarig exploitatieperspectief niet meegenomen. Vanaf 2022 is er dus een groot tekort op de begroting en dat is zorgelijk. De keuze van GS om daar in de Kaderbrief op een bijzonder verhullende manier over te rapporteren heeft ons gestoord en we zouden GS willen verzoeken dat in een volgende Kaderbrief anders te doen. We realiseren ons natuurlijk dat er allerlei onzekerheden zijn, maar dat neemt niet weg dat bedragen die bij benadering  bekend zijn, gewoon onderdeel zouden moeten zijn van het meerjarenperspectief. Graag een reactie daarop.

Voorzitter, ik ga afronden. GroenLinks heeft bij deze bespreking van de Kaderbrief geen moties of amendementen. Natuurlijk zullen wij de moties en amendementen van de andere partijen op hun merites beoordelen. In de bespreking in de commissie hebben wij bijzondere aandacht gevraagd voor de Markerwadden, een project dat de potentie heeft om een groen nationaal icoon te worden. Richting de begrotingsbehandeling zullen wij, maar daarin staan we gelukkig niet alleen, met veel belangstelling volgen op welke manier de coalitie de afweging denkt te maken tussen de verschillende projecten die wel, voor het merendeel, zijn opgenomen in het coalitieakkoord maar waarvoor onvoldoende middelen beschikbaar zijn in de meerjarenbegroting. 

Tenslotte. In het verlengde van ons pleidooi in NLM en RWW, roep ik GS op om meer vaart te maken met betere bescherming van het strand- en duinlandschap en een effectieve strategie te bedenken om de voortgaande verrommeling te stoppen.