Markermeer
Markermeer

Aanpak Markermeerdijken nog onvoldragen

Op maandag 24 september vergaderde de commissie Natuur, Landbouw, Water en Milieu over de versterking van de Markermeerdijken. Het draait om een stuk dijk van 33 kilometer langs het Markermeer van Hoorn tot Durgerdam. De dijk is een provinciaal monument, met bijzondere cultuur-historisch waarden. Provinciale Staten moeten, voordat de dijkversterking van start kan gaan, eerst nog een ‘verklaring van geen bedenkingen’ (VVGB) afgeven. In de commissie bleken er diverse bedenkingen. De verwachting is dat de coalitiepartijen wel akkoord zullen gaan met het afgeven van die verklaring. Op 6 november hakken Provinciale Staten de knoop door.

Er is veel maatschappelijk verzet tegen de plannen en er zijn veel diverse alternatieven aangedragen om te voorkomen dat de monumentale waarden verloren gaan. GroenLinks vindt het belangrijk dat alle alternatieve oplossingen goed met de omwonenden zijn doorgesproken. GroenLinkswoordvoerder Fred Kramer stelt dat dat lang niet overal goed is verlopen. Zo lang die inhaalslag niet wordt gemaakt, houdt GroenLinks bedenkingen en geeft zij geen groen licht. Lees hieronder Fred’s inbreng.

 

Bijdrage GroenLinks aan NLWM, 24 september 2018

 

Markermeerdijken
Een megaproject, waar veel mensen en organisaties hard aan hebben gewerkt. Petje af. Ook voor de omwonenden die zich gedurende jaren stevig hebben geroerd.

Vandaag ligt de vraag voor of de uitkomsten van het proces zonder bedenkingen passen bij een goede ruimtelijke ordening en of de input van omwonenden daartoe voldoende is benut.

 

Participatie
Volgens de stukken is de participatie geslaagd. Er zijn veel contacten en bijeenkomsten geweest en de plannen zijn op onderdelen aangepast. Hoe kan het dan dat velen zich niet volwaardig betrokken voelen en dat men vindt dat alternatieve aanpakken van dijkdelen niet overal serieus zijn onderzocht? Is dat omdat men niet zou beseffen dat participatie niet gelijk staat aan je zin krijgen? Of is er toch te weinig sprake geweest van een samenwerkingsproces met meedenkende en mee-ontwerpende burgers? Co-creatie hoeft niet te leiden tot overeenstemming, maar kan wel bijdragen aan betere en maatschappelijk meer gedragen oplossingen.

Veiligheidsaanpak
Wij begrijpen de argumentatie waarom door diverse partijen en deskundigen aangedragen methoden, zoals ‘pompen’ in de Houtribdijk en uitgaan van ‘bewezen sterkte’, niet zijn omarmd als vervangend alternatief voor de dijkversterkingsmethoden. Maar als onderdeel van een totaalaanpak hebben zij te weinig aandacht gekregen. Wij achten het niet uitgesloten dat bij een gecombineerde aanpak volstaan had kunnen worden met minder en minder vergaande ingrepen in de Markermeerdijken. Een gemiste kans, ook vanuit het perspectief van maatschappelijk draagvlak.

De dijk als monument
Bij de dijkaanpak gaat het primair om het voorkomen van aantasting van de dijk als beschermd monument in de context van natuur en landschap. Ook als is aangetoond dat ingrepen nodig zijn, dient de dijk zo veel mogelijk te worden gespaard. Hoe doe je dat en hoe beargumenteer je dat.

De Markermeerdijken worden in de stukken gedefinieerd als ‘levende monumenten’ die -als volledig behoud niet mogelijk is(!)- moeten kunnen transformeren om het land tegen het water te kunnen blijven beschermen. Opvalt is dat b.v. bij Scharwoude niet wordt uitgegaan van dit dynamische monumentenbegrip. De bescherming van de Omringdijk in zijn huidige fysieke verschijning wordt hier belangrijker gevonden dan een versterkte dijk die de historische en landschappelijke context respecteert. Wordt de grootschalige ingreep van de oeverdijk hier niet primair ingegeven door de noodzaak tot natuurcompensatie?

Ook lijken meekoppelkansen op sommige plekken toch medebepalend te zijn voor de wijze waarop de monumentale dijk versterkt wordt (zoals een bredere kruin voor het fietspad, een zwaardere versterking met flauwere taluds: fietspad tussen Durgerdam en Uitdam, module 15, en bij Zeevang, deel module 7).

Conclusie
Wij hebben bedenkingen (geen VVGB dus) en zien nog ruimte voor (een gesprek over) het verkleinen van de impact van de ingrepen op dijk, natuur en landschap. Ook vanwege de afwezigheid van voldoende draagvlak bepleiten wij nader intensief overleg met bezwaarden over alternatieve ingrepen op onderdelen van het traject, waarbij onvoldoende onderzochte oplossingen, recente reviews en technische checks worden doorgesproken.